Heet van de naald

 

Medewerkers gevraagd:

Wij van de Heemkundige kring kunnen nog steeds helpende handen gebruiken, zowel in ons archief- en documentatiecentrum als bij de organisatie van aktiviteiten.
Wie zich geroepen voelt om ons een handje hulp toe te steken als losse medewerker mag zich steeds melden.
We zullen jullie met open armen ontvangen.

 

Nieuws uit de regio

De kerk van Tervuren als koelteplek
Michel Probst

In mediterrane landen is het al eeuwen gebruikelijk om in kerken verkoeling te zoeken.
Met de toenemende klimaatverandering wordt dit ook bij ons een waardevol alternatief, én een extra gelegenheid om de historische rijkdom van kerkgebouwen te ontdekken.
Op sommige plaatsen mogen studenten er zelfs studeren; in Tervuren kunnen leerlingen er hun examens afleggen.

Tijdens een overleg met federaal minister van Klimaat en Milieu Jean Luc Crucke bevestigde aartsbisschop Luc Terlinden dat kerken, waar mogelijk en in overeenstemming met de lokale omstandigheden, tijdens periodes van extreme hitte als koelteplek kunnen worden opengesteld.

Waarom blijven kerken koel?

Thermische massa: De dikke muren – vaak opgebouwd uit meerdere lagen baksteen of zandsteen – samen met marmeren vloeren en hoge gewelven, zorgen voor een grote thermische massa.
Hierdoor dringt warmte van buiten slechts langzaam door.

Hoge gewelven: Kerken zijn meestal hoge ruimten met gewelven waarboven het dak ligt.
Warme lucht stijgt, koele lucht blijft beneden, waardoor de temperatuur in de benedenruimte aangenaam blijft.
Relatief kleine ramen: romaanse en neoromaanse kerken hebben kleine ramen waardoor weinig direct zonlicht binnenvalt.
In gotische en neogotische kerken zitten de ramen hoger, wat zorgt voor een diffuse lichtinval.
Ook daar dringt zonnewarmte nauwelijks door.


Bericht aan genealogen en stamboomonderzoekers
Michel Probst

We willen allemaal graag weten waar we vandaan komen.
Het antwoord op die vraag ligt besloten in ons DNA, de erfelijke informatie die aanwezig is in elke cel van ons lichaam.

We weten dat in elk van ons, moderne mensen, nog een klein stukje van de Neanderthaler aanwezig is.
Maar kunnen er ook sporen gevonden worden in ons DNA van de Keltische (Gallische) of Germaanse voorouders van de autochtone bevolking?
Hebben de Spaanse of Oostenrijkse bezettingen enige traceerbare invloed gehad op ons genoom?

Professor Maarten Larmuseau is geneticus en genealoog (stamboomkundige) en verbonden aan het Departement Menselijke Erfelijkheid van de KU Leuven.
Hij helpt ons graag wat inzicht te verwerven in het DNA van de bewoners van Vlaanderen als handvat om de kennis over onze herkomst te verfijnen.
Daarbij schuwt professor Larmuseau het veldwerk niet.
Hij doet ook aan archeogenetica: eeuwenoude skeletten worden opgegraven en met wat geluk kan hierop DNA-onderzoek uitgevoerd worden.
Over die resultaten – die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan de populatiegenetica – en de andere aspecten van het genetisch onderzoek op populatievlak kan hij met passie spreken.
Dit mag u niet missen.

Op woensdag 18 november 2026 om 20 uur organiseert het Davidsfonds Overijse in De Rank in Maleizen een lezing met Maarten Larmuseau (°1983).
Zijn werk spreekt zowel ervaren genealogen als geïnteresseerde leken aan.
Op een bijzonder heldere manier opent hij de wereld van DNA onderzoek binnen genealogie.

Larmuseau is bekend door zijn wetenschappelijke projecten rond genetische genealogie in samenwerking met Familiekunde Vlaanderen, waaronder het DNA project Hertogdom Brabant, DNA project België, het mamamitoproject en recent het patrijzenproject.

Wie meer wil weten, kan terecht op Maarten Larmuseau – Wikipedia.
Mamamito project: maternale verwantschappen.

Dit project onderzoekt de moederlijke stamlijn via mitochondriaal DNA (mtDNA) dat uitsluitend via de moeder wordt doorgegeven.
Het doel is maternale verwantschappen te traceren en zo nieuwe inzichten te verwerven in de evolutie en verspreiding van mitochondriaal DNA.

Patrijzenproject: voorhuwelijkse kinderen in stambomen.

In dit onderzoek ontwikkelde Larmuseau methoden om de historische buitenechtelijke afstamming — door hem de ‘koekoeksgraad’ genoemd — te kwantificeren.
Dat gebeurt via Y chromosomen, familienamen en stamboomgegevens.

Inschrijving bij Davidsfonds Overijse door mail naar: davidsfonds.overijse@gmail.com
en betaling vóór 11 november:
BE44 4342 5928 5145 met vermelding ‘Prof. Maarten Larmuseau’
Prijs leden: 10 euro, niet-leden: 15 euro; UITPAS kansentarief: 3 euro
Info bij DF-Overijse webpagina: overijse.davidsfonds.be
             DF-Overijse Facebookpagina: www.facebook.com/overijsedavidsfonds


Tentoonstelling in seniorencentrum Zoniën
Frank Ruttens

Op vraag van Sarah Van Marcke, coördinator (re)activatie Mens – Zorg – Ergo en Animatie van WZC Zoniën, om in de gangen van het woonzorgcentrum nieuwe heemkundig gerelateerde materialen op te hangen, reageerde de Heemkundige Kring positief.
Na overleg werd beslist om een selectie te maken uit de posters van de voormalige tentoonstelling ‘Naar school in Groot-Tervuren’, die in september 2024 in CC De Warandepoort plaatsvond en toen heel wat positieve reacties kreeg.

In juni gingen Elisabeth Derveaux en Michel Probst de gekozen posters in het woonzorgcentrum ophangen.












Een priesterwijding in Tervuren
Frank Ruttens

Het moet lang geleden zijn dat er nog iemand tot priester werd gewijd in Tervuren.
Sommigen gewagen van meer dan 50 jaar, maar op zondag 7 juni 2026 was het een feit!
Pater Fred Wamare uit Oeganda, van de orde der Salesianen en als leerkracht Nederlands actief in het Don Bosco college in Sint-Lambrechts-Woluwe, kreeg sedert het najaar van 2025 de kans om in onze Sint-Jansparochie stage te lopen als diaken.
Onder de vleugels van pastoor Jan Herinckx groeide hij uit tot een beminnelijk en gedreven kandidaat-priester.
Hij verzorgde mee de zondagsvieringen en zette zijn schouders onder de catechesewerking.
In die periode werd hij een vertrouwd gezicht voor allen die in de parochie actief zijn en hij sprak al gauw de wens uit om ook in onze mooie kerk geconfest te worden.

Op korte tijd werd een draaiboek in elkaar geknutseld in samenspraak tussen parochie en de orde van paters Salesianen.
Een heel bijzondere viering zou het worden, met twee bisschoppen, een veertigtal paters en een rist van tien acolieten.
Het Ceciliakoor riep de hulp in van de zusterkoren uit Duisburg en Moorsel, en onder leiding van dirigent Jos O en organist Alain Baents werd een mooi muzikaal programma op poten gezet.

Op de dag des heren ging om 10.30u de viering van start.
De kerk zat eivol toen de plechtige stoet van prelaten via het hoofdportaal de kerk kwam binnengeschreden.
Reikhalzend keken de meer dan 300 aanwezigen hun ogen uit.
Feestelijke orgelklanken waren niet uit de lucht.

De viering startte met de volkszang.
Uit volle borst zongen naast het orgel de 35 zangers ‘Volk van God’, daarbij begeleid door enkele violisten en een celliste, waarvoor Jos een passende begeleiding had uitgeschreven.
De toon was meteen gezet.
Wat volgde was een intensief programma van wel twee uur, waarbij alle zintuigen werden geprikkeld.
Er werd voor de gelegenheid een Alleluja uit de Congolese ritus ingeoefend en een Oegandees Gloria van de componist Sir Jude Nnam.

Tussen eerste en tweede lezing werd ‘Loof de Heer, al wat ademt – Psalm 150’ van de Nederlandse componist Albert De Klerk te berde gebracht.
Na de evangelielezing werd de kandidaat naar voren geroepen.
De provinciaal van de orde stelde de wijdeling voor.
Na de homilie van de bisschop was er een dialoog tussen hem en de wijdeling.
Daarin sprak de kandidaat zijn besluit uit om het priesterambt op zich te nemen.
De dialoog werd afgesloten met de belofte van gehoorzaamheid aan de diocesane bisschop en aan de wettige overste.
Dan legde de wijdeling zich plat ter aarde: hij gaf zich helemaal over aan het gebed van de Kerk in de hemel en op aarde.
Onderwijl zong het koor de ‘Litanie van alle heiligen’.
Daartoe werd een selectie gemaakt van heiligennamen die voor pater Fred en voor de salesianen een speciale betekenis hebben.

Nu volgde het hoogtepunt van de wijdingsliturgie: de bisschop en alle aanwezige priesters legden de wijdeling in stilte de handen op.
In de kern van het daaropvolgende wijdingsgebed bad de bisschop om Gods Geest, opdat de wijdeling een waardige en voorbeeldige priester zou mogen zijn.

De pas gewijde priester ontving vervolgens de liturgische gewaden: de priesterstola en het kazuifel, waarna zijn handen werden gezalfd met het geurige chrisma.
Hij ontving de gaven van het volk, brood en kelk, die hij voortaan in de eucharistie zou opdragen.

De wijdingsliturgie werd besloten met een vredeskus als teken van opname in het priestercollege.
Het federatiekoor zong van G.F. Händel het ‘Jubilorum cantico’ in een vertaling van Herman De Vilder: ‘Priester des Heren’.
Bij de aanbieding van de gaven klonk het ‘Tollite Hostias’ van C. Saint-Saëns.
De communieliederen waren achtereenvolgens: ‘Zingt Jubilate voor de Heer’, ‘Mens voor de mensen zijn’ en ‘Jezus die langs het water liep’.

Terwijl alle priesters en acolieten samen met de bisschop de kerk in een plechtige processie uitliepen, werd een begeesterend slotlied aangeheven: ‘Jesus Christ, You are my Life’ van de Italiaanse componist Marco Frisina.

Het was een samenloop van omstandigheden dat na deze mooie viering, een wielerwedstrijd door de Kerkstraat kwam gereden, daarbij het talrijk wachtend publiek op grappige wijze tijdelijk ophoudend.

Tijdens een gezellige en goedverzorgde receptie in ‘Café Jardin’ konden allen nog uitgebreid napraten en nagenieten onder het genot van aardse spijzen en dranken die tevens hemels waren….


Duisburgse feesten
Frank Ruttens

Van 13 tot 15 augustus was er een mooie tentoonstelling te bekijken in Duisburg.
De 50ste Druiven-, Bloemen- en Heemkundetentoonstelling in de Sint-Katharinakerk had best wat langer mogen openblijven: een mooie opbouw in het zonverlichte kerkgebouw, aangenaam om naar te kijken en om doorheen te wandelen, met een evenwichtige afwisseling van geschiedenis, kunst, druiven, bloemen en enkele groenten.
Aangenaam koel ook, terwijl buiten een zomerse hitte van wel 37 °C heerste.

In het koor verhaalden honderden foto’s over de voorbije historische stoeten, zij riepen bij menig bezoeker zeker mooie herinneringen op.

Prachtig gevormde druiventrossen met bessen ‘als eieren zo groot’ deden naar adem happen.
Prachtige schilderijen van oud-burgemeester Jules Aerts en van meester Jozef Bosmans ontroerden.
Maar bovenal waren er de historische stukken die Geert Wynants bij elkaar had gebracht: gravures en kaarten uiteraard, afgietsels van de oude schepenzegels en – het pronkstuk – een foto van de vrijheidskeure (een kopie uit de tijd van hertog Jan II) die Elisabeth Derveaux in het Rijksarchief was gaan fotograferen!
Had men eerder de vraag gesteld aan het Rijksarchief, was wellicht het origineel door hen uitgeleend.
Te onthouden voor een volgende lustrumeditie.

Tijdens de officiële opening werden toespraken gehouden door feesteling Alex Clinckx, die bedankt werd voor 50 jaar actieve dienst in het Duisburgse Feestcomité, door Geert Wijnants die een eerbetoon bracht aan zijn vader Maurits, die generaties Duisburgenaren vertrouwd heeft gemaakt met hun boeiende geschiedenis, en door burgemeester Thomas Geyns die verwees naar de historische grootsheid van Dispargum/Dusenborg in de Romeinse en middeleeuwse tijden.
De druivenambassadrice uit Overijse verklaarde tenslotte de tentoonstelling voor geopend, waarna gekoelde dranken de talrijke aanwezigen konden laven…


 

(top)