Leestafel : Onze nieuwe aanwinsten.


Boeken

Liefste ouders en zus
 
Vera Craessaerts
 
Op 25 mei 2018 stelde Vera Craessaerts het boek “Liefste ouders en zus” voor. Het vertelt de belevenissen van haar vader Jan Craessaerts in het leger, van juni 1952 tot februari 1954 aan de hand van zijn brieven naar zijn ouders en zus, maar het boek begint met het levensverhaal van Jan, door hemzelf geschreven in 2005 naar aanleiding van zijn gouden bruiloft met zijn echtgenote Simonne. Dat verhaal begon in 1932 en vertelt dus ook iets over de periode van de Tweede Wereldoorlog, de vlucht voor de invallers en later de bevrijding.
Samen met zijn brieven aan huis krijgen we heel wat informatie over het leven in de kazernes, historieken over de artillerieschool, kazernes in Duitsland, gebeurtenissen in die tijd… Voor wie geen legerdienst gedaan heeft en geen weet heeft van de bezettingstijd in Duitsland tot begin de jaren ’90, is dit een goede informatiebron. Het voorwoord werd geschreven door generaal-majoor ingenieur b.d. Jean Paul Cravillon. Het boek is opgenomen in onze reeks ‘Vura Ducum’ en is te raadplegen in ons archief- en documentatiecentrum De Moestuin.
Fons Vandendael

Feestbundel
Jaak Ockeley

 
De Baerdemaecker Willy (red.)
Koninklijke Heemkring Ascania, Asse 2018 - 647 blz. Geillustreerd.
 
Historicus Jaak Ockeley, al sinds 2009 voorzitter, drijvende kracht en bezieler van heemkring Ascania uit Asse, werd zopas 75. Maar zijn werkgebied omvat veel meer dan de streek rond Asse. Ze strekt zich spoedig uit naar het hele grondgebied van Vlaams-Brabant en Brussel want sinds 1997 is hij als voorzitter de opvolger van de befaamde Jan Verbesselt in het Koninklijk Genootschap van Vlaams-Brabant en Brussel. Tussen 1974 en 2016 organiseerde hij op zaterdagvoormiddagen zesmaal per jaar lezingen voor het Centrum voor Brabantse Geschiedenis in de gebouwen van de KU-Brussel, 280 in het totaal.
Zijn ‘geschiedkundige’ entourage o.l.v. Willy De Baerdemaeker bundelde daarom een 55 bijdragen tot een flinke knaap van een liber amicorum. Het werd een zeer diverse bloemlezing, te omvangrijk om de onderdelen individueel te belichten. We pikken er eentje uit van Jozef De Ridder, ‘Hoeveel congregaties voor vrouwen zijn er eigenlijk?’ We deden dit met een speciale bedoeling. Jaak Ockeley heeft namelijk een flink aantal studies gewijd aan de werking van het vrouwelijke kloosterleven, zodat hij zichzelf – met enige zelfspot – de bijnaam geeft van ‘specialist van de nonnen’.
Jozef De Ridder, pastoor in Ternat, bekent onmiddellijk dat hij zelf het juiste antwoord op deze vraag niet kan geven. Hij citeert daarvoor de woorden van de toenmalige kanunnik archivaris van het aartsbisdom Mechelen, die hem ooit antwoordde dat “zelfs O.L. Heer daar het juiste antwoord niet kan op geven”. Dat komt niet enkel omdat in de loop van de jaren heel wat (vrouwen-)con-gregaties fusioneerden, dat ‘zusters’ zich herbenoemden tot ‘dochters’, zich herdoopten in ‘dames’ om tenslotte ‘religieuzen’ te worden. Ook registreerden ze zich in België soms onder een andere naam dan in Rome. En dan zijn er de volkse benamingen die gegeven werden: blauwe nonnen, zwarte nonnen, rode nonnen, groene nonnen, bruine nonnen, de papnonnen in Brugge…
Dan spreken we nog niet over de ingewikkelde benamingen die ze zich soms gaven en die ze dan veranderden omdat ze die zelf te complex vonden: ‘Religieuses Consolatrices du Sacré Coeur’, ‘Franciscaines Oblates du Sacre Coeur de Jésus’. De auteur kwam zelfs op het spoor van een congregatie die ergens in Frankrijk bestaat of bestaan heeft: ‘Zusters van het half openstaande tabernakel’ (vert.). Met een kwinkslag voegt hij er dan aan toe dat hij niet ontdekt heeft hoe deze gekleed gingen…
Hij schat het aantal vrouwelijke congregaties op een 500 à 510. Maar hij verzekert ons dat hij verder blijft zoeken.
Nogmaals dit is één voorbeeld uit deze bundel van 55 interessante bijdragen.
Vic Motte

Tijdschriften, in ons archief in te kijken:

Blikveld
Koning Boudewijnstichting, (2018-116).
Over het nieuwe Antwerpse museum DIVA, dat een samensmelting is van het Zilvermuseum Sterckxhof en het Antwerps Diamantenmuseum en over de tentoonstelling ‘Verhalen van Europese banden in kunst vervat’ in de Musea van het Jubelpark (24 mei tot 30 september 2018).
Een extra nummer geeft een uitgebreid activiteitenverslag voor 2017 van deze stichting voor de provincie Vlaams-Brabant. Hierin vernemen we op welke wijze de provincie kon meegenieten van de steun (44.064.387 euro) die door de stichting gegeven werd aan Belgische instellingen en organisaties.
Tervuren viel viermaal in de prijzen met volgende projecten: het KMMA voor de herinrichting van haar gebouwen, het comité Albert Coppé voor het verplaatsen van het monument aan de kerk, de Mariaschool voor de restauratie van het gebouw Nieuwstraat 15 en ‘LynxCare Clinical Informatica’ voor het uitwerken van een overzichtelijk datasysteem van medische gegevens.
De Eglantier in Leefdaal kreeg 1500 euro steun.

Eigen Schoon en de Brabander
Koninklijk historisch genootschap van Vlaams-Brabant en Brussel, (2018-02).
Wie van honden houdt, vind zijn gading in het artikel ‘Honden in Evere en elders’.
 
Gerardimontium
Heemkundige kring Geraardsbergen, (2018-279).
Geraardsbergen herdenkt dit jaar zijn stadskeure. Deze werd door Boudewijn VI, graaf van Vlaanderen in het jaar 1068 verleend, precies 950 jaar geleden dus. Deze stadskeure is dus, na deze van Hoei (1066), de tweede oudste van België. Die van Brugge kwam er namelijk in 1128, Leuven in 1160, Vilvoorde in 1192 en Brussel in 1229.
Deze uitgave wijdt een uitgebreid artikel aan de keure, waarvan het oorspronkelijke document verloren is gegaan en de oudste kopie dateert uit 1340.
 
Midden Brabant
Gidsenbond Dijleland, 2018-02.
Deze uitgave bevat een paar interessante artikels van Henri Vannoppen. Het eerste over de doodstraf (onthoofding) van Coucke en Goethals te Charleroi in 1860 met in de nasleep de taalwetten in 1873, 1889, 1891 en 1908 voor de Belgische rechtspraak. De tweede bijdrage is een soort voorbereidingstekst voor een publicatie met Maria Rutten, “W.O.1, een kruispunt in het alledaagse leven… of een veranderende Vlaamse samenleving” (2018).
De auteur bewijst in 17 items dat de samenleving in Vlaanderen na 1918 een grondige verandering onderging. We pikken er een aantal uit: de samenstelling van de gezinnen, de vrouwen- en mannenmode, de haartooi van mannen en vrouwen, de eetgewoonten, de muziek en het volksvermaak…
 
Science Connection
Federaal Wetenschapsbeleid, nr. 57 juli-september 2018.
In deze uitgave een bespreking van de tentoonstelling ‘Verwondering’ in het koninklijk paleis (tot 3 september); over ‘Poppenhuizen en 19e-eeuwse wooncultuur’; meer over de Academia Belgica, een van de 25  buitenlandse academies en onderzoeksinstellingen te Rome; de bevoorrading van het bezette België door de regering in ballingschap in Londen (1940-1944); prehistorische kunst uit België op de website van het Koninklijk Instituut voor Natuurwetenschappen http://:paleo.art.naturalsciences.be/nl; de restauratie en digitalisering van de oorkonden van de graven van Namen (1092-1619); het restauratieprogramma in de Koninklijke Bibliotheek voor 10.000 prenten; de zoektocht van de Koninklijke Bibliotheek naar nieuwe topstukken.

Soignes – Zoniën
Liga van de Vrienden van het Zoniënwoud, (2018-02).
Hierin o.a. een afscheidswoord aan de onlangs overleden Michel Maziers (1937-2018) en een artikel: “Fouilles archéologiques dans la Fôret de Soignes”.
 
En verder nog:
 
Brabants Cronikel
Tijdschrift voor familiegeschiedenis, (2018-02).
Informatie en bijzonderheden over genealogie in Brabant.
 
De Kelle Beiersblad
Ledenblad van de Heemkring Overijse, (2018-02).
 
Huldenbergs Heemblad
Huldenberg, Loonbeek, Neerijse, Ottenburg en Sint-Agatha-Rode, (2018-02).
 
Kadoc
Katholiek Documentatie- en Onderzoekscentrum, Leuven, 2018-02.
 
De Semse
Nieuwsbrief van de heemkundige kring van Zemst (juni-juli 2018).
 
Velpeleven
Heemkundige Kring Boutersem, (2018-02).