Heet van de naald
Medewerkers gevraagd:
Wij van de Heemkundige kring kunnen nog steeds helpende handen gebruiken, zowel in ons archief- en documentatiecentrum als bij de organisatie van aktiviteiten. Wie zich geroepen voelt om ons een handje hulp toe te steken als losse medewerker mag zich steeds melden. We zullen jullie met open armen ontvangen.
Nieuws uit de regio
Poëzieweek 2026: een schilderijgedicht met het thema metamorfose
Elk jaar, van eind januari tot begin februari, wordt de Poëzieweek georganiseerd. Dit is het jaarlijkse poëziefeest van Vlaanderen en Nederland. Er wordt steeds rond een thema gewerkt. Dit jaar liep de Poëzieweek van donderdag 29 januari 2026 tot en met woensdag 4 februari 2026. Het thema was ‘metamorfose’. De nadruk werd gelegd op transformatie en verandering, en op hoe poëzie veranderingen in de natuur, de gedachten en de samenleving verwoordt. De bibliotheek van Tervuren doet hier elk jaar aan mee. Zij organiseert jaarlijks een wedstrijd om het schrijftalent van de Tervurenaars naar boven te halen. De wedstrijd liep van december tot begin januari. Hiervoor werd een reglement opgesteld waaraan de deelnemers zich moesten houden. Dit jaar koppelde de bibliotheek aan het thema ‘metamorfose’ een bijkomende opdracht: “Schrijf een schilderijgedicht binnen het thema metamorfose”. Een schilderijgedicht, beeldgedicht, of met het moeilijkere woord ekphrasis, is een gedicht dat geïnspireerd is door een werk uit de beeldende kunst (een schilderij of beeldhouwwerk). Met andere woorden: het visualiseert het kunstwerk. Het woord ekphrasis komt uit het Oudgrieks en is een samenstelling van twee woorden die samen wijzen op een gedetailleerde, levendige beschrijving. Ek: betekent ‘uit’ of ‘naar buiten’. Phrasis betekent ‘spreken’, ‘vertellen’ of ‘verklaren’. Ekphrasis betekent dus ‘uitspreken’, ‘in geuren en kleuren vertellen’ of, beter gezegd ‘een object volledig tonen met woorden’. Een hele uitdaging dus voor onze Tervurenaren. Het is verrassend hoeveel inzendingen er waren en hoe uniek ze zijn. De schrijvers lieten zich vooral inspireren door de geschiedenis en de kunst van Tervuren. Zo kwamen onder meer het kasteel van Tervuren, de Kapucijnendreef, de Kouter in Vossem en schilderijen van Ward Lernout en Coosemans aan bod. Maar ook schilderijen van Monet en Van Gogh werden in woorden omgezet. Allemaal prachtige gedichten, stuk voor stuk geslaagde schilderijgedichten. De gedichten werden verzameld en bekeken door een deskundige jury. Die beoordeelde de inzendingen op hun originaliteit, woordgebruik, herkenbaarheid en emotie. Hoe klinkt het gedicht als je het voorleest? Voel je emotie? Is het leesbaar? Allemaal criteria die door de jury werden gehanteerd. Uiteindelijk koos de jury unaniem voor het gedicht van Marc La Meir over het schilderij van Dotremont (12-12-1922 / 20-08-1979), ‘Vois ce que je t’écris’. Op Gedichtendag, donderdag 29 januari, werd de laureaat gehuldigd door de bibliotheek en Marc Charlier, schepen voor Cultuur. Het winnende gedicht kan je lezen aan de ingang van de bibliotheek. Een welgemeende proficiat aan Marc La Meir! Het gedicht vormt een mooie aanvulling op de muurschildering op de Markt en is een prachtig eerbetoon aan een groot Tervuurs kunstschilder die met zijn logogrammen de wereld veroverde. In het gedicht zijn er mooie verwijzingen te vinden naar zijn leven en zijn geboortehuis op de Markt, het vroegere Mont Blanc, nu The Cacao Tree. “… want het regende rozen aan zijn horizon”. Wat een mooie woordspeling van de dichter! Wie de geschiedenis van Dotremont kent, weet dat hij de laatste tien jaar van zijn leven doorbracht in het tehuis op de Albertlaan 4, met de welluidende naam Pluie de Roses. Zijn atelier bevond zich op zolder, “Jij schreef op zolder…”. “… het ijsje dat plots de zwarte kasseien kleurt, een cobra wordt die smelt…”. Een fraaie verwijzing en zinspeling op de CoBrA beweging, waar Dotremont mee aan de basis lag. Vanaf 1962 tekende hij zijn eerste logogrammen en experimenteerde met het schrift. In die periode woonde hij in Tervuren. Hij logeerde vaak in het Hôtel Grand Parc Royal op de hoek van de Markt met de Leuvensesteenweg. Rond 1966 vertrok hij uit Tervuren om uiteindelijk in 1969 terug te keren en in Pluie de Roses te verblijven. In 1979 werd Dotremont overgebracht naar het sanatorium in Buizingen, waar hij op 20 augustus overleed. Wil je genieten van dit gedicht! Verplaats je naar de Markt, sta even stil voor de muurschildering van Dotremont, haal het gedicht boven en lees het luidop. Kijk ook ondertussen rond: naar het geboortehuis van Dotremont, naar het Hôtel Grand Parc Royal, waar zich nu Sia Store bevindt. Verplaats je in zijn wereld van logogrammen. De andere ingezonden gedichten kan je gaan lezen in de bibliotheek. Zeker de moeite waard!
Geert Wynants
Bronnen3: www.poezieweek.com
Poëzieweek 2026: metamorfose | Bibliotheek Tervuren
Het Hof van Melijn, 12de jg., nr. 3, 1999 – Tentoonstelling Dotremont-Cobra-Tervuren, Furament ’99.
Open Monumentendag 2026
Met Open Monumentendag op 13 september dit jaar zal in de Sint-Hubertuskapel in de warande, aan de hand van afbeeldingen en teksten de geschiedenis weergegeven worden van de oude vrijheid Vure. Allerlei maquettes die we in bezit hebben (zoals de Sint-Pauluskerk van Vossem), zullen gebruikt worden om er met enige uitleg bij, duiding te geven.
Kunstenaarswoning te koop
Alain Bruyndonckx
Waar het gezin van de Velde-Sèthe voor een langere periode ook verbleef, werd er telkens een familiale woning opgetrokken naar het ontwerp van Henry van de Velde zelf. Na Bloemenwerf volgde in 1907 Hohe Pappeln in Weimar (Duitsland), vervolgens in 1921 De Tent in Wassenaar (Nederland), en tot slot, in 1927, La Nouvelle Maison in Tervuren. Vier woningen die qua aanblik zeer verschillend zijn, al zien kenners wel een sterke onderlinge continuïteit. Tussen het romantische Bloemenwerf en het modernistische La Nouvelle Maison maakte van de Velde een opmerkelijke evolutie door. Wat hem typeert, is zijn voortdurende drang om zijn grenzen te verleggen, zichzelf te overstijgen. Oorspronkelijk opgeleid als kunstschilder, sloot van de Velde zich eerst aan bij de Europese avant-garde voordat hij zich toelegde op toegepaste en industriële kunsten. In 1895, zonder enige architectuuropleiding, trad hij voor het eerst in de schijnwerpers als architect met het ontwerp van Bloemenwerf.
Het te koop stellen van de iconische villa Bloemenwerf (1895) in Ukkel kreeg ruime aandacht in vrijwel alle media. Dergelijk nieuws uit de vastgoedsector zindert in Tervuren na, want het gaat om de allereerste van de vier woningen die Henry van de Velde voor zijn gezin bouwde.
Alles aan en in deze woning markeert een totale breuk met wat tot dan toe gebouwd en ingericht werd. Van de Velde rekent af met historische stijlinvloeden en streeft naar bescheidenheid en soberheid in plaats van uiterlijk vertoon. Naar het voorbeeld van Engelse landhuizen wordt Bloemenwerf van binnen naar buiten gebouwd, wat zich vertaalt in een ongewoon grondplan. Het cottage-achtige bouwvolume en de centrale, over twee verdiepingen doorlopende hal met zenitale verlichtingen, laat zien hoe van de Velde elementen van Angelsaksische oorsprong in zijn ontwerp verwerkt en integreert. Bloemenwerf is een intimistisch bouwwerk dat beïnvloed is door de theorieën van de Arts and Crafts Movement, wat ook maakt dat men hier bezwaarlijk van een art nouveau gebouw kan spreken. Als allround talent zorgt hij – samen met zijn echtgenote Maria Sèthe – voor de volledige binnenhuis-inrichting: meubelen, verlichtings-apparaten, tapijten, behangpapier, gordijnen, tot het beslag in messing toe, alles in een zeer persoonlijke stijl. Hij maakt van deze een Gesamtkunstwerk. Ook op het vlak van constructiewijze, comfort, hygiëne, gebruikte materialen en ecologie werd het een vrij atypisch huis dat kwaliteiten bezat die voor die tijd ongebruikelijk waren. Henry van de Velde en Maria Sèthe konden niet lang genieten van de betoverende woning die ze hadden gebouwd. Het succes dat hij met zijn ontwerpen in Duitsland oogstte, noopte hem om naar Berlijn te verhuizen, waar de familie zich in oktober 1900 vestigde.
Goed nieuws voor het Bootjeshuis
Vic Motte
Uit alle inzendingen van kandidaten werd voor deze van het trio Kevin Schietecatte, Tom Cums en Loïc Van Impe gekozen. Deze laatste is bij het publiek beter bekend als TV-kok en was vroeger al als jobstudent tewerkgesteld bij de vroegere uitbater. Er kan nu gestart worden met de inrichtingswerkzaamheden, zodat het pand deze zomer de deuren kan openen.
Meer dan zeven jaar al staat het bekende Bootjeshuis in de warande leeg, enkel sporadisch is het nog eens gebruikt voor een of andere activiteit. Maar er is licht aan het einde van die lange tunnel. In het raam van het convenant die leidde tot een erfpachtovereenkomst met de Regie der Gebouwen, ging het gemeentebestuur van Tervuren op zoek naar een nieuwe uitbater. In die overeenkomst zijn ook de Sint-Hubertus-kapel en de archeologische site vervat. Bedoeling is dat de opbrengst uit verhuur van het Bootjeshuis kan helpen om de kapel te restaureren en de site om te vormen tot een archeologisch park.
Schilderen met licht
Michel Probst
Schilderen met licht was het onderwerp op de bestuursvergadering van 3 februari 2026. Henri Lombaerts, fotograaf maar ook vrijwilliger in onze kring, gaf een interessante uiteenzetting over fotografie en het digitaal bewaren van foto’s. Het bestuur weet nu meer over RGB, pixels, JPEG, TIFF, RAW en andere digitale wetenswaardigheden en hoe we in de toekomst foto’s het best opslaan in ons archief.
(top)
Schenkingen en aanwinsten
Op 11 december werd het parochiaal archief van Sint Paulus Vossem aan de heemkundige kring van Tervuren officieel overgedragen.
Vanuit Overijse werd er ons op gewezen dat er een mooie litho te koop kwam van Jean Rigaux. Het stelt het Hof van Melijn voor, het bekende onderwerp dat al vele malen werd geschilderd en getekend. We konden het werkje met medewerking van Dirk Tavernier binnenhalen.
Terzelfdertijd werd ons toegezegd dat ons nog een deel van het Tervuurse parochiaal archief zou overgedragen worden. We danken de vertegenwoordigers van de kerkraad daar hartelijk voor.(top)
Website
Onze website, jarenlang goed bewerkt en onderhouden door Norbert Van Dorpe, zullen we nu in eigen beheer nemen. Het is de bedoeling om op termijn de website om te vormen naar een moderner design.
(top)
